Bacteriën, virussen en schimmels, of in de volksmond microben, zijn nuttig, maar kunnen ons ook ziek maken. Wanneer een ongewenste gast ons lichaam binnendringt, speelt zich een ware veldslag af. Het afweersysteem heeft verschillende barrières om indringers tegen te houden, maar wanneer dit mislukt, wordt er zwaarder geschut bovengehaald. Het afweersysteem zal er uiteindelijk voor zorgen dat de indringers verdreven worden. Soms loopt het fout en reageert het afweersysteem ook tegen onschadelijke bezoekers waardoor allergie ontstaat. Als de allergie problemen veroorzaakt in de longen, spreken we van allergische astma. Jaarlijks groeit de getroffen populatie, nu heeft ongeveer 1 op 10 mensen er last van. Het ontstaan is nog niet volledig gekend maar met wat we al weten, kan allergie vergeleken worden met een oorlog van cellen. De betere kennis van de afweerreacties die we krijgen uit verder onderzoek kunnen we gebruiken om nieuwe medicijnen en vaccins te ontwikkelen.
Na een voordracht toveren we de klas om naar een echt labo en gaan we onze eigen cellen bekijken via een microscoop, bekijken we welke microben er op onze handen leven, isoleren we ons eigen DNA, bepalen we de zuurtegraad en leren we pipetteren.
 

Biotechnologie is de wetenschap waarbij we levende organismen, cellen of biomoleculen zoals DNA en eiwitten gebruiken om nuttige producten of processen te ontwikkelen. Denk aan medicijnen, duurzame voeding of milieuvriendelijke materialen.

Tijdens deze activiteit nemen we een kijkje achter de schermen van deze fascinerende wetenschap en ontdekken de leerlingen hoe onderzoekers "goochelen" met DNA en eiwitten.

Hoe kan een computer cellen lezen? We duiken in de wondere wereld van het immuunsysteem, nemen een spatje DNA mee en zwemmen door de rivier van large language models. Je leert niet alleen de theorie, maar gaat ook zelf aan de slag. En wie weet lukt het jou wel om onze "robot" een boterham met hageslag te laten smeren!
 

Ging je ooit bij de dokter en nam ze een bloedstaal? Hierin zitten wel duizenden cellen in en die worden bij ons in het labo onderzocht. We kleuren ze in alle kleuren van de regenboog, beschijnen ze met laserlicht en sorteren ze bijna aan lichtsnelheid! Zo komen we te weten hoeveel cellen van elke soort er zijn en kan de dokter beslissen hoe je best kan genezen.
 

Data zijn stukjes informatie die je kan meten, tellen of opschrijven. Denk aan je lengte, hoeveel uur je op een scherm kijkt, of welke dag het vandaag is. Je kan data vergelijken met LEGO-blokjes: één blokje zegt niet veel, maar met veel blokjes kan je iets groots bouwen. Zo werkt het ook met data: hoe meer je verzamelt, hoe beter je iets kan begrijpen. In dit project leren jongeren hoe data werkt en waarom het belangrijk is. Ze verzamelen zelf gegevens over hun gewoontes, zoals schermtijd en sport, en doen een concentratietest. Daarna analyseren ze de resultaten en zoeken ze naar verbanden: helpt ontbijten om beter te focussen? Zijn sportieve kinderen meer geconcentreerd?
Ze leren ook hoe wetenschappers data gebruiken om ziektes te onderzoeken, planten te verbeteren, en zelfs raketten naar de ruimte te sturen. Daarbij ontdekken ze waarom het belangrijk is om data goed te organiseren en te beschermen, want sommige gegevens zijn privé.
Door zelf onderzoek te doen, ontdekken jongeren dat data niet saai is, maar juist spannend en nuttig. Ze worden kleine wetenschappers die met cijfers de wereld beter leren begrijpen.
 

Als onderzoekers van virussen die zich via de lucht verspreiden gaan we de leerlingen meenemen in de wondere wereld van zeer kleine, maar toch dikwijls zeer vervelende beestjes. Omdat we natuurlijk de leerlingen niet ziek willen maken, gaan we niet met de virussen zelf werken, maar gaan we onder andere DNA uit een tomaat halen, leren pipetteren (= kleine volumes overbrengen), pH (zuurtegraad) meten, kijken door een microscoop, nagaan welke bacteriën aanwezig zijn op bepaalde plaatsen,... 
 

Dokter Darm neemt je mee op een reis door je buik!
Samen ontdekken we de geheimen van de spijsvertering, de bacteriën die in en op ons leven en de bouwstenen van het leven: DNA. We gaan niet alleen kijken en luisteren, maar ook zelf experimenteren! Test de pH van verschillende stoffen, isoleer DNA met je eigen handen en kweek bacteriën op een petrischaaltje. Klaar voor een wetenschappelijk avontuur?
 

Wat zit er allemaal in ons lichaam? Ons lichaam bestaat uit organen die allemaal een eigen functie hebben. En elk orgaan bestaat uit een mengeling van cellen die hun eigen taak in dat orgaan hebben. We gaan onder de microscoop bekijken hoe deze cellen eruit zien.
Elke levende cel bevat DNA en we gaan samen aan de slag om het DNA van een tomaat te isoleren.
We testen ook hoe we planten optimaler kunnen maken voor droogte en parasieten en hoe we DNA kunnen inbrengen in cellen van deze planten. 
Trekken jullie alvast de labojas en handschoenen aan?
 

Waarom heeft de ene kat een gestreepte vacht en de andere een effen kleurtje? En waarom lijk jij op je ouders? Het antwoord ligt in onze genen. Tijdens deze activiteit ontdekken de leerlingen op een speelse manier de basisprincipes van genetica en overerving, aan de hand van herkenbare voorbeelden zoals de vachtkleur van katten.

Daarnaast gaan de leerlingen zelf aan de slag: ze isoleren DNA uit aardbeien en leren hoe ze mannelijke en vrouwelijke fruitvliegjes (Drosophila) van elkaar kunnen onderscheiden onder de microscoop. Ook leggen we uit hoe zelfs verliefdheid een link heeft met onze genen.
 

In dit project komen we naar de school om leerlingen mee te nemen in de fascinerende wereld van de microscopie. We ontdekken samen hoe licht en lenzen ervoor zorgen dat we dingen kunnen vergroten en bekijken die met het blote oog onzichtbaar zijn. We staan stil bij de werking van een microscoop, maar ook bij cellen, fluorescentie en de bijzondere structuren die zich in de microscopische wereld bevinden.
Het project is vooral hands-on: leerlingen krijgen zelf de kans om met microscopen en lenzen aan de slag te gaan. Ze onderzoeken eigen preparaten en ontdekken hoe fluorescentie kan helpen om bepaalde structuren zichtbaar te maken. Zo leren leerlingen niet alleen hoe microscopie werkt, maar ervaren ze het zelf. Met hun eigen ogen ontdekken ze een wereld die normaal verborgen blijft.
 

Ben jij klaar om de wereld van de wetenschap te ontdekken? Tijdens deze workshop kruipen we in de huid van echte wetenschappers en voeren we spannende proefjes uit!
We isoleren DNA uit een tomaat en ontdekken dat alle levende wezens een soort bouwplan in zich dragen. We onderzoeken waar bacteriën zich graag verstoppen door te kijken hoeveel er groeien vanop verschillende oppervlakken, zoals een toetsenbord, handen of zelfs speeksel. Daarnaast leren we op een leuke en kleurrijke manier wat pH is en waarom sommige stoffen zuur, neutraal of basisch zijn. Maar wetenschap is meer dan proefjes doen. We leren ook vragen stellen, voorspellingen maken en resultaten vergelijken. Zo ontdekken we stap voor stap hoe wetenschappers de wereld beter proberen te begrijpen. Trek je nieuwsgierigheid aan, zet je onderzoeksbril op en ga samen met ons op ontdekkingstocht. Want wetenschap zit overal, zelfs op plaatsen waar je het niet verwacht!
🔬🧪 Wie weet schuilt er in jou wel een toekomstige wetenschapper!
 

Tijdens onze sessie willen we kinderen op een toegankelijke en interactieve manier laten kennismaken met kankeronderzoek. We leggen uit wat het verschil is tussen een normale cel en een kankercel, welke rol DNA en mutaties spelen bij het ontstaan van kanker en waarom kankercellen soms moeilijk te herkennen zijn voor het lichaam.
Daarnaast staan we stil bij hoe kanker behandeld kan worden. We vergelijken op eenvoudige wijze chemotherapie, die kankercellen rechtstreeks probeert te beschadigen of doden, met immunotherapie, waarbij het eigen afweersysteem wordt geholpen om kankercellen beter te herkennen en aan te vallen.
Doorheen de sessie koppelen we deze uitleg aan eenvoudige, veilige proefjes en voorbeelden uit het echte labo, zodat de kinderen niet alleen leren wat kankeronderzoek inhoudt, maar ook zelf even kunnen ervaren hoe een wetenschapper te werk gaat.
 

We beginnen met een introductie over 'kleine beestjes' zoals bacteriën, gisten en virussen.
Waar kan je ze vinden? Wat is het verschil tussen goede en slechte bacteriën? En waarvoor kan je ze gebruiken?
Aan de hand van deze kennis en begrippen zal worden uitgelegd hoe we bij Sanofi deze 'kleine beestjes' gebruiken om geneesmiddelen te maken.
 

Onze genetische informatie ligt opgeslagen in ons DNA, en elk mens heeft zijn eigen unieke genetische code (behalve eeneiige tweelingen!). Uit deze genetische code valt bijvoorbeeld af te lezen welke
haarkleur iemand heeft, maar ook of iemand kans maakt om bepaalde erfelijke ziekten te ontwikkelen. Andersom kan bij een onbekende ziekte het DNA soms ook informatie geven over waarom iemand ziek is geworden. Om deze reden is het kunnen aflezen van het DNA van groot belang voor onderzoekers. In deze Wetenschap op Stap zullen wij het DNA-concept verder aan jullie uitleggen.
Er bestaan namelijk twee versies van de genetische code in de samenleving, een zogeheten “DNA-variant”, die bepalen of je koriander wel of niet lekker vindt. Als je koriander vies vindt of naar zeep vindt smaken, is de kans groot dat je drager bent van de tweede variant. Jullie gaan vervolgens testen of jullie smaakbeleving inderdaad klopt met jullie genetische code. Onder vakkundige begeleiding gaan jullie een wanguitstrijkje maken. Daarna zullen jullie experimenteel jullie eigen genetische code aflezen. Over welk type DNA-variant beschik jij?
 

Dagelijks komt het lichaam in contact met verschillende bacteriën en virussen. Als je bijvoorbeeld een wondje hebt, en er komen bacteriën binnen het lichaam, dan geneest het lichaam meestal van zelf en is er niks aan de hand. Dit is dankzij het groot leger dat het lichaam heeft dat vecht tegen slechte bacteriën en virussen. Dat leger is je immuun systeem en beschermt je tegen ziektes. Soms gebeurt het dat de slechte bacteriën of virussen te sterk zijn en een grote aanval op je lichaam doen. Wanneer dit gebeurt, kan je lichaam van streek geraken en leiden tot sepsis. Onze onderzoeksgroep onderzoekt methodes om sepsis te behandelen. Tijdens de lessen Wetenschap op Stap willen we de kinderen laten kennis maken met ons onderzoek door het lichaam beter te leren kennen (lichaam-orgaan-cel-DNA) en de rol van antibiotica en vaccins te bespreken in de strijd tegen bacteriën en virussen. De kinderen kruipen in de huid van een echte mini-wetenschapper: ze ontdekken cellen en bacteriën onder de microscoop, ervaren het belang van handen wassen door hun vingerafdrukken op bacterieplaatjes te bekijken, maken kleurrijke kunstwerkjes met een pipet en isoleren zelfs écht DNA uit hun eigen cellen.
 

Ben je klaar om een reis te maken naar een wereld die je nog nooit hebt gezien? Tijdens deze ‘Wetenschap Op Stap’ sessie nemen we je mee op ontdekkingstocht in de wondere wereld van de microscopie! Wat is dat precies? Met een microscoop kunnen we superkleine dingen zien die normaal onzichtbaar zijn voor het blote oog. We vertellen ook over de geschiedenis van de microscoop en misschien word jij wel de volgende grote ontdekkingsreiziger van de onzichtbare wereld!
Doe mee en leer hoe jij de allerkleinste geheimen van de natuur kunt onthullen. Nadien zal je nooit meer op dezelfde manier naar de wereld om je heen zult kijken!
 

Onze hersenen besturen onze lichamelijke functies en bepalen wie we zijn. Ze zijn opgebouwd uit bouwsteentjes die we hersencellen noemen. Om hun functie uit te voeren, moeten de hersencellen informatie naar elkaar kunnen doorsturen. Bij veel hersenziekten is er echter een probleem bij het doorgeven van deze informatie, waardoor de hersencellen hun functie niet meer goed kunnen uitvoeren en er verschillende problemen ontstaan bij de patiënt. 
In ons onderzoek willen we te weten komen waarom er bij bepaalde hersenziektes een probleem is met het doorgeven van informatie tussen hersencellen én hoe we dit kunnen voorkomen. 
Tijdens deze namiddag nemen we jullie mee in de wondere wereld van de wetenschap en laten we jullie verschillende technieken zelf uitproberen:

• Pipetteren
• Het kleuren en bekijken van hersenweefsel onder de microscoop
• Het isoleren van jullie eigen DNA 
   

Met het blote oog zien we vaak enkel de buitenkant van een plant, maar onder de microscoop gaat een hele nieuwe wereld open. Tijdens deze activiteit ontdekken de leerlingen hoe planten zijn opgebouwd uit cellen en weefsels, en welke bijzondere structuren daarbij een rol spelen.

Aan de hand van eigen plantenstalen leren de leerlingen microscopische preparaten maken en bekijken, en ontdekken ze hoe deze kennis bijdraagt aan onderzoek naar bijvoorbeeld plantengroei of ziektebestrijding.

We geven de leerlingen eerst een algemene kennismaking met ziektes en biomerkers: stofjes in ons lichaam die iets kunnen vertellen over onze gezondheid. Aan de hand van praktische voorbeelden ontdekken ze hoe wetenschappers deze kunnen meten. Daarna gaan we dieper in op bacteriën en voeren we onze eerste proef uit: bacteriën kweken op voedingsbodems in petriplaten. Vervolgens bekijken we cellen, weefsels en de bouwstenen van ons lichaam, zoals DNA en eiwitten. Tijdens de tweede proef bestuderen de leerlingen echte weefselpreparaten onder de microscoop.

Vervolgens leggen we uit hoe bepaalde eiwitten, zoals antilichamen en enzymen, gebruikt worden om biomerkers op te sporen in diagnostische testen. Daarna volgt de derde proef: aan de hand van een ziektegeval binnen een gezin onderzoeken we vier stalen met een ELISA-test, een veelgebruikte techniek om biomerkers te meten. De leerlingen helpen actief mee door de stalen op de testplaat te pipetteren. Voor deze proef gebruiken we een veilige variant. Er worden geen echte menselijke stalen gebruikt, maar een onschadelijke kleurstof als nabootsing. Ook werken we uitsluitend met veilig recombinant eiwit in een zoutoplossing.
 

Microben zijn zo klein dat we ze met het blote oog niet kunnen zien. Toch zijn deze kleine organismen overal aanwezig, zelfs in ons lichaam. Maar waarom maakt de ene microob ons ziek, en de andere niet? 
Kom mee op ontdekkingstocht in de wereld van cellen en microben. We gaan zelf wetenschapper worden en aan de hand van kleine experimentjes meer te weten komen over zowel microben als de cellen in ons lichaam. Waar in de klas vinden we de meeste microben? Krijgen we alle microben weg van onze handen door ze te wassen? We nemen ook een kijkje onder de microscoop en bekijken cellen uit verschillende weefsels in ons lichaam.
Als een echte wetenschapper bekijken we ook de belangrijkste bouwsteen van het leven: het DNA, de unieke code van ons erfelijk materiaal. DNA kunnen we isoleren uit een stukje fruit of uit de cellen van ons lichaam. We worden zelf voor een dag wetenschapper, trekken de laboratoriumjas aan en gaan aan de slag!
 

Tijdens dit bezoek ontdekken leerlingen hoe planten reageren op stress en hoe wetenschappers dat onderzoeken. We starten met een interactieve introductie waarin we samen verkennen wat wetenschap precies is, wat “stress” betekent voor planten en welke slimme en gekke verdedigingsmechanismen planten gebruiken. Daarbij leg ik een directe link met het onderzoek dat ik zelf uitvoer als wetenschapper op het VIB. De leerlingen krijgen volop ruimte om vragen te stellen over wetenschap, onderzoek en planten.
In het tweede deel gaan de leerlingen zelf aan de slag. Ze voeren een eenvoudig maar échte wetenschappelijke proef uit om te bepalen hoe gestrest een plant is. Ze extraheren chlorofyl en andere kleurstoffen uit groene bladeren met aceton en scheiden deze pigmenten via chromatografie op filterpapier. Zo zien ze met eigen ogen dat planten niet elkel groen zijn en zich aanpassen wanneer ze stress ervaren.
Alle specifieke materialen voor het experiment worden voorzien. De leerlingen hebben verder enkel een potlood, schaar en geodriehoek nodig.
Dit project combineert verwondering, hands-on experimenteren en een inkijk in écht wetenschappelijk onderzoek met als doel om leerlingen van het 5de en 6de leerjaar nieuwsgierig te maken voor STEM richtingen.
 

Samen gaan we ontdekken wat DNA is, en waarom het zo belangrijk is. Elk levend wezen heeft DNA: Planten, dieren, en jij! DNA bepaald hoe jij er uitziet: je bruin haar, je blauwe ogen en je grootte heb je allemaal te danken aan DNA. Zo kijken we samen eens naar welke kenmerken je te danken hebt aan je DNA. Maar ook je omgeving is belangrijk om te bepalen hoe je er uitziet. We gaan plantjes meenemen en die elk met iets anders water geven. Zie jij het verschil? 
En tot slot: Ook benieuwd naar hoe DNA er uitziet? Dan gaan we dat samen uit fruit halen!
 

Iedereen heeft wel al eens een vervelende verkoudheid gehad, of erger nog de griep. LEUK! Je moet niet naar school ... maar je kan er toch erg ziek van worden en een hele dag in bed moeten liggen. Verkoudheden en griep zijn ziektes die worden veroorzaakt door virussen. Deze boosdoeners zijn heel kleine “levensvormen” die onze eigen lichaamscellen gebruiken om zich te vermenigvuldigen.
Maar wie zijn deze kleine boosdoeners eigenlijk en hoe kunnen we ze bestrijden? Vandaag nemen we jullie mee op een reis naar de wonderlijke wereld van de wetenschap. Wij gaan samen uitzoeken hoe virussen in elkaar zitten en hoe we kunnen tegenhouden dat ze zich vermenigvuldigen. Dit laatste noemen we een “vaccinatie” en is één van de belangrijkste uitvindingen in de strijd tegen virussen. 
Als een echte wetenschapper gaan we kijken naar dé bouwsteen van het leven: DNA. Dit is een unieke code, net als een vingerafdruk. In het DNA zijn eigenschappen zoals haarkleur, de kleur van je ogen, … opgeslagen. We kunnen dit DNA isoleren uit alle levende vormen op deze wereld dus ook uit virussen. Maar voor mijn en vooral jullie veiligheid gaan we dit vandaag uit een stukje fruit doen.
 

Waarom zijn kiwi’s groen? Planten zijn heel belangrijk voor ons. Dankzij de rijstplant kunnen wij bijvoorbeeld heel lekkere rijst eten. Voor kinderen in China en India is dit zelfs nog belangrijker, daar eten ze elke dag rijst! Zonder tarwe, een andere plant, zouden wij nooit brood kunnen eten! Wetenschappers bij BASF Agricultural Solutions doen veel onderzoek naar het DNA van planten. 
DNA is iets heel klein dat in elke plant, maar ook in elk dier en in elke mens zit. DNA bevat heel veel informatie. Het DNA van een kiwiplant bepaalt waarom de kiwi groen ziet. DNA zit ook in de zaadjes. Als we de zaden van een groene kiwiplant uitzaaien krijgen we een plant met groene kiwi’s. Maar wist je dat er ook gele kiwi’s bestaan? Als we die zaadjes uitzaaien, krijgen we gele kiwi’s. 
In de klas zullen we aan de hand van kiwi’s en andere gewassen aantonen hoe DNA de verschillende kenmerken van een plant kan bepalen. We gaan ook met de kinderen zelf aan de slag door het DNA uit een kiwi te halen met keukenzout en afwasmiddel. 

Aquarium? Laboratorium? Herbarium? Nee, wij werken voor het ‘Animalarium’ van VIB, aan de Universiteit van Gent. Vergelijk het met een bibliotheek, maar dan een levende bibliotheek met maar één diersoort. Kan je raden over welk klein diertje we het hebben?
Inderdaad, het is de muis!
Over de relatief onbekende proefdierwereld komen we graag wat meer uitleg geven. Hoe en waarom worden muizen ingezet voor de behandeling van ziekten zoals kanker en dementie bij de mens? Hoe worden deze dieren verzorgd? Wat kunnen we van deze dieren leren? Geven we hen namen? Gaan zij ook naar de dierenarts?
In een laboratorium werken wetenschappers aan nieuwe medicijnen om mensen beter te maken. Voordat een medicijn gebruikt mag worden, moet het getest worden om te weten of het werkt en veilig is. Dat gebeurt soms met proefdieren. Muizen worden vaak gebruikt in onderzoek omdat hun lichaam op veel manieren lijkt op dat van mensen. Ze hebben bijvoorbeeld ook een hart, longen en hersenen, en veel van hun genen (de “bouwplannen” van hun lichaam) lijken op die van ons. Daardoor kunnen onderzoekers goed voorspellen hoe een medicijn misschien bij mensen zal werken.
Wij gaan jullie alles leren over deze kleine helden van de wetenschap!
 

In deze les ontdekken de leerlingen de geheime wereld van cellen: piepkleine bouwsteentjes waaruit alle planten, dieren en mensen zijn gemaakt. Met microscopen bekijken ze hoe klein “klein” eigenlijk is en zien ze cellen en andere structuren die normaal verborgen blijven. Daarna leren ze dat je cellen niet alleen kunt bekijken, maar ook kunt tellen en sorteren, door ze te laten oplichten in verschillende kleuren. Zo ontdekken ze hoe wetenschappers verschillende soorten cellen herkennen en onderzoeken. We brengen ook verschillende experimentjes mee, zodat de leerlingen zelf kunnen onderzoeken, raden en vergelijken - alsof ze echte onderzoekers zijn.
 

Wij zijn allebei techniekers uit het VIB-UGent Centrum voor Planten Systeembiologie die verantwoordelijk zijn voor de mais transformatie.
We proberen aan de hand van een korte presentatie uit te leggen wat GGO’s zijn, wat hun toepassingen en hoe die tot stand komen.
We bespreken ons werk en tonen ook enkele foto’s van ons lab en de planten in de serre. Na de korte ‘theorieles’ proberen we toch ook de helft van ons bezoek te wijden aan enkele proefjes zodat de kinderen zich als echte wetenschapper wanen.

• Proefje 1: cellen bekijken onder de microscoop (schimmel, plantencel en wangcel)
• Proefje 2: DNA isoleren uit tomaat
• Proefje 3: Micro-organismen onder de loep
• Proefje 4: mais embryotjes isoleren uit de kolf van een maisplant (dit doen wij ook in het labo!).
   

Graag neem ik je mee in de wondere wereld van metabolieten. Metabolieten zijn kleine moleculen die in elk organisme voorkomen: van bacteriën en planten tot dieren en mensen. Primaire metabolieten zijn onmisbaar voor het leven, de groei en de voortplanting. Secundaire metabolieten zijn niet levensnoodzakelijk, maar helpen organismen bijvoorbeeld bij bescherming, communicatie of het uitschakelen van concurrenten.

Onderzoek naar metabolieten vergroot ons inzicht in ziekteprocessen en levert interessante toepassingen op, zoals geneesmiddelen of natuurlijke geur-, kleur- en smaakstoffen. Om metabolieten te analyseren, moeten ze eerst uit biomassa worden gehaald en van elkaar gescheiden.

Tijdens deze activiteit leggen we kort uit hoe extractie en chromatografie werken, waarna de leerlingen zelf aan de slag gaan met het scheiden van metabolieten uit plantaardig materiaal.
 

Waarom zijn kiwi’s groen? Planten zijn heel belangrijk voor ons. Dankzij de rijstplant kunnen wij bijvoorbeeld heel lekkere rijst eten. Voor kinderen in China en India is dit zelfs nog belangrijker, daar eten ze elke dag rijst! Zonder tarwe, een andere plant, zouden wij nooit brood kunnen eten! Wetenschappers bij BASF Agricultural Solutions doen veel onderzoek naar het DNA van planten. 
DNA is iets heel klein dat in elke plant, maar ook in elk dier en in elke mens zit. DNA bevat heel veel informatie. Het DNA van een kiwiplant bepaalt waarom de kiwi groen ziet. DNA zit ook in de zaadjes. Als we de zaden van een groene kiwiplant uitzaaien krijgen we een plant met groene kiwi’s. Maar wist je dat er ook gele kiwi’s bestaan? Als we die zaadjes uitzaaien, krijgen we gele kiwi’s. 
In de klas zullen we aan de hand van kiwi’s en andere gewassen aantonen hoe DNA de verschillende kenmerken van een plant kan bepalen. We gaan ook met de kinderen zelf aan de slag door het DNA uit een kiwi te halen met keukenzout en afwasmiddel. 
 

Er bestaan nog veel ziektes waar we geen medicijnen voor hebben. Over de hele wereld werken wetenschappers hard om oplossingen te vinden en nieuwe behandelingen te ontdekken.
Omdat het vaak moeilijk is om onderzoek direct op mensen te doen, gebruiken we in het laboratorium verschillende modellen. Een belangrijk voorbeeld zijn fruitvliegjes. Dat klinkt misschien vreemd, maar fruitvliegen lijken veel meer op ons dan je zou denken. Ze hebben hersenen, spieren en DNA, en kunnen zelfs dezelfde ziektes krijgen als wij. Daardoor kunnen we veel leren van deze kleine diertjes.
Naast fruitvliegen werken we ook met muizen en hamsters. Met muizen kunnen we beter begrijpen hoe hersenziektes ontstaan en hoe ze het lichaam beïnvloeden. Hamsters zijn bijzonder interessant, omdat ze in winterslaap gaan. Tijdens die winterslaap beschermen hun hersenen zich op een slimme manier. Door dit te bestuderen, hopen we meer te leren over ziektes zoals dementie.
Tot slot onderzoeken we ook menselijke cellen. We kunnen zelfs hersencellen in een schaaltje laten groeien! Op die manier bestuderen we de ziekte van Parkinson en Alzheimer.
Samen met jullie willen we experimenten doen, zodat jullie zelf kunnen ervaren hoe spannend en leerzaam onderzoek in een laboratorium kan zijn.
 

Bacteriën zijn heel kleine wezentjes, zo klein dat je ze niet kan zien met het blote oog. Ze zijn er echter wel, meer nog, ze zitten overal. Zelfs in je lichaam! Dit hoeft geen reden tot paniek te zijn, want de meeste van deze bacteriën zijn je vrienden. Ze helpen bij de vertering van voedsel in je darmen en dragen bij tot een betere gezondheid. 
Jammer genoeg zijn er ook slechte bacteriën die je ziek kunnen maken. Een bacterie genaamd Salmonella, bijvoorbeeld, kan je diarree geven. Gelukkig kunnen we ons hier wel tegen beschermen. Door je handen goed te wassen of te ontsmetten kan je voorkomen dat slechte bacteriën je lichaam binnenkomen. Als ze je toch ziek maken, dan kan de dokter je een pilletje voorschrijven om deze bacteriën te doden. Deze pilletjes heten antibiotica. 
Weet wel dat deze pilletjes soms niet goed meer werken omdat de bacteriën zich ertegen gewapend hebben of omdat ze in een diepe winterslaap zijn gegaan. Hierdoor blijf je ziek. Om het gevecht van deze slechte bacteriën uiteindelijk te kunnen winnen, is het belangrijk om hen verder te onderzoeken.
 

Het is belangrijk om jonge kinderen al vroeg te informeren over de wonderen van de wetenschap. Het doel van mijn presentatie is de interesse voor wetenschap aan te wakkeren bij de kinderen, voornamelijk op gebied van genetica. Dit door middel van een interactieve presentatie met een quiz en proefje! De bedoeling is om op een eenvoudige, begrijpelijke en speelse manier uit te leggen wat begrippen als DNA, genen en erfelijkheid inhouden en hoe je hiermee kan spelen als wetenschapper en hoe dit nu al toegepast wordt in ons dagdagelijkse leven. Indien er daarna tijd over is, worden er nog een aantal andere proefjes gedemonstreerd, die kinderen aan het denken zetten en die hun laten zien dat wetenschap zeker niet saai moet zijn.
 

How do we think, feel, learn, move or dream? In this project, we will present how the brain is working to orchestrate all these functions, and how it must develop in a very precise way from before birth until adulthood to make us become who we are.
We will also discuss how we can study the brain development in a laboratory and look at mouse brain sections under a microscope.
 

Je kunt ze met het blote oog dan wel niet zien, maar jij zit van top tot teen onder de microben. Klinkt dat vies?! Dat is het eigenlijk helemaal niet, want microben zijn ontzettend belangrijk voor onze gezondheid. Je darmen zitten vol met bacteriën, samen het darmmicrobioom genoemd. Ze helpen met het afbreken van je eten en maken daarbij stofjes die belangrijk zijn voor de rest van je lichaam. In ons labo onderzoeken we die bacteriën. Over heel Vlaanderen sturen gezonde mensen ons hun stoelgang op. Daarmee onderzoeken we welke bacteriën er precies in je darm zitten, welke belangrijk zijn voor je gezondheid, en hoe we het darmmicrobioom beter kunnen maken bij ziekte. We komen graag langs om je hier meer over te vertellen. We houden een quiz en gaan samen op onderzoek naar de bacteriën die in jullie klaslokaal leven. Die bacteriën laten we groeien in ons labo en we sturen jullie een foto van het resultaat: een bakje vol kleurrijke bacteriekolonies, elk met hun eigen vorm en kleur. Tellen jullie straks mee hoeveel bacteriën er echt in jullie klaslokaal zijn?
 

Overal om ons heen leven miljoenen bacteriën, en niet enkel om ons heen, ook in ons lichaam vertoeven deze micro-organismen graag. En gelukkig maar, want zonder de bacteriën zouden we bv geen voedsel kunnen verteren. Bacteriën staan ook in voor de productie van vb. kaas, en iedereen kent wel de goede bacteriën in een flesje Yakult. 
Jammer genoeg zijn er ook minder goede bacteriën, die ons ziek kunnen maken.
In ons labo willen wij onderzoeken hoe ze dit doen. Wij gaan daarom op zoek naar eiwitten die een rol spelen in de aanvals- of verdedigingsmechanismen van de bacteriën. We onderzoeken hun functie en hoe ze eruit zien (hun structuur). Deze informatie kunnen we hopelijk gebruiken om doelwitten te identificeren voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen.
Tijdens ons bezoek aan jullie klas zullen we samen bacteriën kweken, en gaan we ook het DNA uit een tomaat halen, zodat we dat met onze blote ogen kunnen zien, zonder microscoop!
Jullie kunnen ook zelf aan de slag met de kennis die jullie hebben opgedaan in onze digitale escape room.
 

Samen met de leerlingen ontdekken we de geheime superkracht van gist. Meestal denken we aan bier en brood, maar wist je ook dat we het kunnen gebruiken om geneesmiddelen te maken? Of om plastic te verwijderen? Gist heeft veel te bieden! Op een interactieve manier zullen we leren wat een fermentatie is, hoe we gist kunnen laten groeien, hoe het eruit ziet en we doen enkele leuke spelletjes. We worden wetenschapper voor een dag en zullen leren om een klein experiment op te zetten,  leren werken met een pipet en een microscoop en we gaan microben uitplaten op groeibodems. 
 

Elk jaar heeft één op de zes koppels moeite om een kind te krijgen. Maar hoe komt dat nu juist? 

Trek je labojas aan! Kruip in de huid van een wetenschapper en ga mee opzoek naar de oorzaak (en oplossing) voor mensen die geen kinderen kunnen krijgen. Samen ontdekken we wat cellen zijn, meer specifiek wat zaadcellen zijn en wat er fout kan gaan met deze cellen tijdens de bevruchting. Is er iets mis met de zaadcel? Heeft die een abnormaal hoofdje? Zwemt die niet snel genoeg? Ontdek het zelf onder de microscoop!

Nu weten we al wat er mis kan gaan met de zaadcellen, maar waarom hebben sommige een andere vorm? Wat gaat er juist fout in deze cellen? Om dit te beantwoorden hebben onderzoekers een microscoop uitgevonden waardoor we ook in de cel kunnen kijken. Neem met ons een kijkje in de cel en vind de foute schakel. 

Met deze informatie weten we beter hoe we deze zaadcellen kunnen helpen om toch de eicel te bereiken, waardoor de kans op een kindje voor mensen met “defecte” zaadcellen enorm toeneemt.

Micro-organismen produceren een schat aan diverse gespecialiseerde stoffen met belangrijke toepassingen, bijvoorbeeld antibiotica en fungiciden. Bacteriën zijn daarom interessante uitgangspunten voor de ontwikkeling van geneesmiddelen. Ons onderzoek focust zich op de ontdekking van nieuwe bioactieve stoffen afkomstig van bacteriën die op en in de mens voorkomen, hoe deze stoffen worden geproduceerd, welke activiteit ze hebben en hoe we ze kunnen optimaliseren.

Door middel van enkele experimenten en demonstraties willen we de leerlingen laten kennismaken met de verschillende stappen in dit proces. Wat zijn bacteriën? Waar en hoe worden bacteriën geïsoleerd? Welke interessante stoffen produceren ze? Hoe kunnen we deze stoffen aanpassen zodat ze nog beter bruikbaar worden? ...

Met ons bezoek willen we de leerlingen op een interactieve manier laten kennismaken met begrippen zoals DNA, bacteriën, antibiotica en geneesmiddelenonderzoek.
 

Amyotrofe Laterale Sclerose (ALS) is een ernstige zenuwziekte. Zenuwcellen geleiden normaal prikkels van de hersenen naar de spieren. Bij ALS patiënten gaat er iets mis tijdens dit proces, waardoor ze hun spieren geleidelijk aan minder kunnen gebruiken. Uiteindelijk verlammen de patiënten volledig en overlijden ze hier ook aan. Het grootste probleem is dat deze patiënten niet behandeld kunnen worden, omdat de oorzaak tot op de dag van vandaag nog niet gekend is.

Het doel van onze workshop is kinderen zowel warm te maken voor wetenschap in het algemeen alsook iets bij te brengen over de werking van het menselijk lichaam en hoe ziektes ontstaan, toegespitst op ALS. Op een begrijpbare en interactieve manier zullen we deze verschillende punten uitleggen. Om te beginnen leggen we uit hoe het zenuwstelsel opgebouwd is en waar het fout gaat bij bvb. ALS. Aangezien ziektes zoals ALS vaak te wijten zijn aan fouten in ons erfelijk materiaal, zullen we hier dieper op ingaan. Wat is DNA? Samen met de leerlingen gaan we DNA opzuiveren uit een stuk fruit. Deze leuke simpele proef vormt de basis van biologisch onderzoek. Om menselijke ziekten te bestuderen gebruiken we diermodellen. We geven de leerlingen de kans om kennis te maken met zowel fruitvlieg- als zebravismodellen. Ze zullen dezelfde eenvoudige testjes doen als wij dagdagelijks in het labo.

Stel je voor: een computer die zelf leert, denkt en helpt om oplossingen te vinden voor echte problemen. Dat is geen sciencefiction - dat is kunstmatige intelligentie, of kortweg AI. In dit verhaal neem ik jullie mee achter de schermen van wetenschappelijk onderzoek, waar slimme algoritmes samenwerken met onderzoekers om nieuwe medicijnen te ontdekken, ziektes beter te begrijpen en zelfs voorspellingen te doen over hoe ons lichaam reageert.
We gaan samen ontdekken wat AI eigenlijk is, hoe het leert van data (zoals foto's, cijfers of zelfs DNA!), en waarom het zo’n krachtige hulp is in de wereld van wetenschap. Geen saaie theorie, maar echte voorbeelden en verrassende toepassingen. En wie weet… misschien zit er wel een toekomstige AI-wetenschapper in deze klas!
 

Wist je dat er overal rondom ons leven zit? In de tuin, op je handen, in je yoghurt en zelfs in je buik leven miljoenen kleine organismen. Sommige zijn groot genoeg om met het blote oog te zien, zoals insecten en andere kleine beestjes. Andere zijn zo klein dat we een microscoop nodig hebben om ze te ontdekken. Tijdens deze interactieve ontdekkingsreis maken de leerlingen kennis met de wonderlijke wereld van kleine dieren, bacteriën en andere micro-organismen.
Samen onderzoeken we wat leven precies is, waar bacteriën voorkomen en waarom ze veel belangrijker zijn dan we vaak denken. Zijn bacteriën altijd slecht? Hoe helpen ze ons bij het maken van yoghurt, kaas en brood? En hoe gebruiken wetenschappers microscopen om dingen te bestuderen die onzichtbaar zijn voor onze ogen? Aan de hand van beelden, vragen, kleine proefjes en observaties leren de leerlingen denken als echte wetenschappers: nieuwsgierig zijn, vragen stellen, voorspellingen maken en ontdekken. Indien mogelijk bekijken we ook enkele natuurlijke stalen onder een microscoop.
Zo ontdekken de leerlingen dat zelfs de kleinste organismen een grote impact hebben op onze wereld. Klein, maar machtig dus!
 

Microben zijn ongelooflijk klein, bijna een miljoen keer kleiner dan jou. Ze leven overal om ons heen: op de grond, in het water, in de lucht, op onze huid en zelfs in ons lichaam! Als microben “ziektekiemen” zijn, en ze overal zitten, waarom zijn we dan niet de hele tijd ziek? Dat komt omdat lang niet alle microben slecht zijn, er zijn ook veel onschadelijke of zelfs heel nuttige microben.
Onze wereld zou er helemaal anders uitzien zonder deze nuttige organismen. Stel je voor: geen brood, geen chocolade en geen medicijnen. Inderdaad, microben worden gebruikt bij het maken van al deze lekkere of nuttige dingen! Wist je dat ze een heel belangrijke rol spelen in het bepalen van de eigenschappen van al deze producten? Zo kan een microbe bijvoorbeeld bier lekker laten ruiken en chocolade heel fruitig doen smaken.
In ons laboratorium bestuderen we deze ‘levende minifabrieken’, zodat we de verschillende processen in deze microben beter begrijpen en kunnen verbeteren. Op deze manier kunnen we helpen om deze producten nog beter te maken. Tijdens ons bezoek aan jouw klas vertellen we je graag veel meer over al deze dingen, en dit natuurlijk met de nodige experimenten!